Thông Báo Thánh Nhạc, Về 2 tuyển tập THÁNH CA VIỆT NAM

Thứ tư - 11/01/2017 03:39

Thông Báo Thánh Nhạc, Về 2 tuyển tập THÁNH CA VIỆT NAM

Thông Báo Thánh Nhạc, Về 2 tuyển tập THÁNH CA VIỆT NAM
Hội Đồng Giám Mục Việt Nam 
Ủy Ban Thánh Nhạc
THÔNG BÁO THÁNH NHẠC
(Ngày 1 tháng 11 năm 2016)

 
A. Về: 2 tuyển tập THÁNH CA VIỆT NAM 

Trong thời gian qua, Ủy ban Thánh Nhạc trực thuộc Hội đồng Giám mục Việt Nam (UBTN) đã xuất bản: 

      Tuyển tập THÁNH CA VIỆT NAM, quyển 1, năm 2010, 
và Tuyển tập THÁNH CA VIỆT NAM, quyển 2, năm 2016; 
      (và đang tiếp tục thực hiện quyển 3). 



Hai tuyển tập Thánh Ca này bao gồm những bài thánh ca từ trước đến nay của các nhạc sĩ công giáo (đã có sách và đã được phổ biến) do UBTN tuyển chọn, nhuận sắc và giới thiệu. 

Khi thực hiện 2 tuyển tập này,  UBTN ước muốn giới thiệu mỗi nhạc sĩ một số bài tiêu biểu của mỗi giai đoạn trong quá trình hình thành nền Thánh Nhạc Việt Nam. Vì thế, xin các Cha trưởng ban thánh nhạc giáo phận, cũng như quý cha và quý vị đang phụ trách thánh nhạc các Đại chủng viện, các dòng tu lưu ý: 

1. Những bài thánh ca nếu không có trong danh mục của 2 tuyển tập này mà đã được Imprimatur thì vẫn được sử dụng trong Phụng vụ; 

2. Khi chọn bài hát, các ca trưởng nên soát lại xem bài hát được chọn có trong 2 tuyển tập này không, nếu có cần so lại để xem có chỗ nào đã được chỉnh sửa (về lời cũng như về nhạc) ngõ hầu hát cho đúng và thống nhất. 

3. Cụ thể: sau đây là những bài đã được chỉnh sửa: 

TUYỂN TẬP THÁNH CA VIỆT NAM, quyển 1 

(Chỉ xin đan cử một số bài)
TrangTên bài hátTên tác giả
45Đàn Hát Lên Các Dân ƠiThiện Cẩm
83Tôi Chỉ Ước TrôngKim Long
96Chúa Chăn Giữ TôiHoài Chiên
142Từ Vực Sâu  (sửa câu 4)Kim Long
145Giờ Đoàn ConVinh Hạnh
302Đây Phép Nhiệm MầuHoài Chiên
310Con Thờ LạyHoài Chiên
314Thờ Lạy ChúaHoài Đức
319Thành Tâm Thờ KínhKim Long
324Lòng Chúa Ái TuấtNguyễn Bang Hanh
326Phút Than ThởThiên Phụng-Tâm Bảo
332Trước Thánh Thể Thăng Ca
368Nguyện Yêu Chúa Hoài Chiên
370Thánh Tâm Chúa Giêsu Huyền Linh
372Trái Tim Người Nguyễn Khắc Tuần
402Cao Cung Lên (máng lừa)Hoài Đức
426Hang Bêlem (Hát: Hát khen 
hay hát Đêm Đông lạnh lẽo Chúa sinh đều được…)
Hải Linh
430Mùa Đông Năm Ấy  
(sửa : mừng sinh nhật Chúa vinh quang …)
Hoài Đức
604Cung Chúc Trinh VươngHoài Đức
610Dâng MẹHoài Đức
620Đền Tạ Trái Tim Mẹ Nguyễn Khắc Tuần
758Tận Hiến Cho Đức Mẹ  
(Có Mẹ dắt dìu con tiến lên đường mới …)
Huyền Linh
768Tiếng Hát Thiên ThuDao Kim-Thiên Tân
808Cầu Xin Thánh Gia (Cuối câu PK 2)Phạm Đình Nhu

Trên đây là một số ví dụ để lưu ý khi chọn bài có in trong tuyển tập 1. 

TUYỂN TẬP THÁNH CA VIỆT NAM, quyển 2 

(Chỉ xin đan cử một số bài)
TrangTên bài hátTên tác giả
28Bình an trong ChúaMinh Tâm
34Cảm tạ ơn ChúaĐàm Ninh Hoa
38Chính Chúa đang nâng đỡViết Chung
56Có Chúa trong đờiAnh Tuấn
72Con nâng hồn lênHoàng Kim
74Con tìm nhan thánh ChúaSơn Ca Linh
104Lời hằng sốngHạt Sương Nguyên
106Lời kinh dâng ChúaAnh Tuấn
116Nguồn ánh sángHoàng Kim
122Nơi con nương ẩnMinh Tâm
132Tán tụng hồng ânVũ Đình Trác – Hải Linh
142Tình Ngài yêuHuy Hoàng
146Tình yêu của ChúaNgọc Linh
160Tựa nương bên ChúaTrầm Hương
162Vinh quang ChúaHùng Lân
166Xin chỉ cho conHùng Lân
178Ca vang ngày mớiNguyễn Duy
182Con hằng ước mơĐa Minh
194Nơi Nhà ChúaĐa Minh
200Tiến về Nhà ChúaViết Chung
202Trước nhan ChúaĐa Minh
222DângDu Sinh
228Dâng dâng lênĐa Minh
249Thân lúa miếnMi Trầm
260Xin dâng đời conHuy Hoàng
261Xin dâng lênMinh Tâm
266Chúa chăn nuôi tôiDuy Thiên
270Chúa chăn nuôi tôiVũ Văn Lịch
278Chúa sống trong tôiNam Hoa
280Đến dự tiệc thánhNguyễn Duy
282Đồng cỏ tươiHùng Lân
288Lương thực của conViết Chung
290Nếm thử mà xemCát Minh
299Ra vềAnh Tuấn
309Chúng con kính thờĐa Minh
324Vì yêu thươngMinh Tâm
331Hãy sẵn sàngMinh Tâm
332Lễ dâng trông đợiViết Chung
360Một Hài NhiNam Hoa
372Tin vui từ trờiViết Chung
382Con đường Chúa đã đi quaVăn Chi
386Con vươn hồn lênHùng Lân
392Hãy trở vềNgọc Kôn
417Hoan ca Phục SinhHùng Lân
424Mừng Chúa sống lạiPhanxicô
426Xin ở lại với conHải Triều
433Xin ban Thần TríViệt Trì
442Bài ca bác áiMinh Tâm
444Bài ca yêu thươngMinh Tâm
458Chút tình con thơNguyễn Duy
466Kính chào Trinh NữMinh Tâm
472Mẹ cao sangTạ Mạnh Nghi
486Tràng hoa Mân CôiPhạm Xuân Chiến
497Kính chào Thánh CảMinh Tâm
508Monica hiền mẫuĐa Minh
512Người là Gio-anĐa Minh
528Chúa thánh hiến conMinh Tâm
532Lời kinh cầu cho các linh mụcLa Thập Tự
572Dâng lễ mùa xuânHải Nguyễn
591Con đã cậy trôngNguyên Kha
596Niềm hy vọngMai Thiện
619Này chính ChúaNg. Đức Tuấn
626Xin cho conAnh Tuấn

NÓI CHUNG: 

1. Cần phân biệt Chúa và Cha; Ngài và Người … 

2. Alleluia, nếu có ngắt (nếu cần cắt chữ ra thì cắt theo nghĩa): tức là Al-lê-lu, Al-lê-lu-ia, chứ đừng cắt Al-lê  Al-lê-lu-ia (như thấy trong một vài bài hát) 

3. GIA-VÊ là danh Chúa trong Cựu ước. Theo thông cáo của Tòa thánh (xem Hương Trầm số 8, trang 41) chúng ta sẽ không dùng từ Giavê trong các bài hát nữa (những bài cũ đã lỡ soạn rồi, cần phải sửa lại để có thể tiếp tục hát)…. 

B. VỀ THÁNH VỊNH ĐÁP CA: 

Ở nhiều nhà thờ ta thấy thay vì đọc hay hát Tv đáp ca như Sách Bài đọc chỉ, thì người ta hát một bài nào khác. Làm như thế có đúng phụng vụ không ? Cha Roguet, chuyên viên phụng vụ giải thích: “Gọi là Tv đáp ca vì Tv thường do ca đoàn hay một người xướng, còn giáo dân chỉ hát câu đáp, tức là một điệp khúc ngắn lặp lại sau mỗi câu Tv. Nhưng chữ “đáp ca” còn có một ý nghĩa sâu hơn: trong phần phụng vụ Lời Chúa, Thiên Chúa nói với ta trước, và chúng ta hát một Tv để đáp lại. không phải là một bài hát để lấp chỗ trống. Tv đáp ca là thành phần trọn vẹn của Phụng vụ Lời Chúa. Tv này cần phải được lắng nghe thực sự trong thinh lặng. Đây là một cách suy niệm Bài đọc 1 trước đó và giúp ta lĩnh hội ý nghĩa Bài đọc đó trong sự cầu nguyện. Tv được phụng vụ chọn lựa tùy theo Bài đọc 1, cho nên có thể coi như một Bài đọc thứ 4” (Tìm hiểu Thánh lễ số 22 ; ba bài đọc kia là bài Cựu Ước, bài Thánh thư và bài Tin Mừng). Như vậy ta thấy rõ: Tv đáp ca có liên hệ chặt chẽ với Bài đọc 1 trước đó và phải là một bài Tv hoặc thánh ca lấy từ TK, chứ không phải là bài ca có tính cách trang trí, lấy lời của một người phàm nào, dù hay đến mấy. 

Khi hát Tv đáp ca thì làm thế nào ? Lý tưởng là hát Tv chỉ định trong sách Bài đọc. Trong thực tế, điều này khó thực hiện, vì chỉ có rất ít Tv được dệt nhạc và cộng đoàn thường không đủ khả năng để hát mỗi lần. Khi nào Tv đã được dệt nhạc thì có thể hát (nhưng lưu ý: nhiều khi phụng vụ chỉ dùng một số câu chứ không lấy cả Tv). Một giải pháp khác là dệt một điệu nhạc dễ vào câu đáp (điệp khúc), còn các câu riêng thì do một người xướng lên bằng một cung giọng đơn giản. Sách lễ Rô-ma (Qui chế Tổng quát, số 36) còn đưa ra một giải pháp nữa, ít được biết đến: Khi nào hát thì tùy theo Mùa phụng vụ có thể dùng một số câu đáp chung và một số Tv chung, thay cho các Tv đáp ca được chỉ định trong sách Bài đọc. 

1. CÁC CÂU ĐÁP VÀ THÁNH VỊNH ĐÁP CA CHUNG 

1- Các câu đáp chung có thể dùng (khi hát) với bất cứ Tv đáp ca nào trong Mùa PV 

+ Mùa Vọng: Xin Chúa đến cứu chuộc chúng con. 

Mùa Giáng sinh: Lạy Chúa, hôm nay chúng con đã nhìn thấy (hoặc: được chiêm ngưỡng) vinh quang Chúa. 

   + Mùa Chay: Lạy Chúa, xin nhớ lại ân tình và tín nghĩa của Chúa. (hoặc: tình thương và lòng thành tín của Ngài) 

   + Mùa Phục sinh: Al-lê-lu-ia (2 hoặc 3 lần) 

   + Mùa Thường niên

     a) Với Tv tán tụng: 
                 - Hãy tạ ơn Chúa vì Chúa nhân từ 

- Lạy Chúa, chúng con tạ ơn Ngài, công trình Ngài xiết bao kỳ diệu 
                 - Hát lên mừng Chúa một bài ca mới 

     b) Với Tv cầu xin: 
                 - Chúa gần gũi những ai kêu cầu Chúa 
                 - Lạy Chúa, xin nhận lời và cứu độ con 
                 - Chúa là Đấng từ bi nhân hậu 

2- Các Thánh vịnh đáp ca chung có thể hát thay cho Tv được chỉ định trong sách Bài đọc, tùy thuộc Mùa (số trước là số của bản PV, số trong ngoặc là số của bản Híp-ri) 

Mùa Vọng

. Tv 24 (25),4bc-5ab.8-9.10+14 (câu đáp: 1b) lấy ở Mùa Vọng, CN 1C. 
. Tv 84 (85),9ab-10.11-12.13-14 (câu đáp 8) lấy ở Mùa Vọng, CN 2B. 

+ Mùa Giáng sinh

. Tv 97 (98),1.2-3ab.3cd-4.5-6 (câu đáp: 3c) lấy ở lễ Giáng sinh, lễ ngày. 

Mùa Chay

- Tv 50 (51),3-4.5-6a.12-13.14+17 (câu đáp: x.3a) lấy ở Mùa Chay CN 1A 
- Tv 90 (91),1-2.10-11.12-13.14-15 (câu đáp:   x.15b) lấy ở Mùa Chay CN 1C 
- Tv 129 (130),1-2.3-4ab.4c-6.7-8 (câu đáp: 7) lấy ở Mùa Chay CN 5A 

+ Mùa Phục sinh

. Tv 117 (118),1-2.16ab-17.22-23 (câu đáp: 24) lấy ở lễ Phục sinh, lễ ngày 
. Tv 65 (66),1-3a.4-5.6-7a.16+20 (câu đáp: 1) lấy ở Mùa Phục sinh, CN 6A 

Mùa Thường niên

. Tv 18B (19B),8.9.10.15 (câu đáp: Gioan 6,64b) lấy ở Mùa Thường niên, CN 3C 
. Tv 26 (27),1.4.13-14 (câu đáp: 1a) lấy ở Mùa Thường niên, CN 3A 
. Tv 33 (34),2-3.4-5.6-7.8-9 (câu đáp: 9a) lấy ở Mùa Thường niên, CN 19B 
. Tv 63 (63),2.3-4.5-6.8-9 (câu đáp: 2b) lấy ở Mùa Thường niên, CN 12C 
. Tv 94 (95),1-2.6-7.8-9 (câu đáp: 8) lấy ở Mùa Thường niên, CN 4B 
. Tv 99 (100),2.3.5 (câu đáp: 3c) lấy ở Mùa Thường niên, CN 11A 
. Tv 102 (103),1-2.3-4.8+10.12-13 (câu đáp: 8a) lấy ở Mùa Thường niên, CN 7A 
. Tv 144 (145),1-2.8-9.10-11.13cd-14 (câu đáp:  x.1) lấy ở Mùa Thường niên, CN 14A 

Hy vọng các nhạc sĩ sẽ dệt nhạc (dễ một chút) các câu đáp chung và các thánh vịnh đáp ca theo đúng tinh thần phụng vụ. 

2. MỘT SỐ TỪ HÍP-RI DÙNG TRONG PHỤNG VỤ 

Trong các sách phụng vụ, tiếng La-tinh chỉ còn ba từ: A-men, Al-lê-lu-ia và Ho-san-na. Trong một ít bài hát tiếng Việt đôi khi ta còn gặp Gia-vê, Ma-ra-na-tha. Ta thử tìm hiểu ý nghĩa và cách dùng những từ này. 

A-MEN có nghĩa là “thật như thế”, “tôi đồng ý”. Phụng vụ năng dùng A-men, nhưng lời thưa A-men đặc biệt long trọng ở cuối Lời nguyện nhập lễ và nhất là ở cuối Kinh Tạ ơn (Kinh nguyện Thánh Thể), trước Kinh Lạy Cha, nói lên sự đồng tình của cộng đoàn với lời cầu nguyện của linh mục. Nên nghiên cứu cách nào để làm nổi bật hai lời thưa A-men đó. 

AL-LÊ-LU-IA: theo Khải huyền 19,1.3.4.6, Al-lê-lu-ia được dùng trong bài ca khải hoàn trên thiên quốc. Vì thế thánh tiến sĩ Augustinô nói: chúng ta hát Allêluia khi còn đi trên đường ở trần thế, để thêm can đảm, thêm sức tiến về quê trời, nơi chúng ta sẽ muôn đời hát Allêluia. Khi hát, nếu cần cắt chữ ra thì cắt theo nghĩa, tức là Al-lê-lu, Al-lê-lu-ia. chứ đừng cắt Al-lê, Al-lê-lu-ia (như thấy trong một vài bài hát). 

HO-SAN-NA dùng trong bản Latinh Thánh Thánh Thánh (xem phần số 2 ở trên). Bản chính thức tiếng Việt dịch là “Hoan hô Chúa”, chỉ có bộ lễ của linh mục Nguyễn Văn Trinh dùng Ho-san-na. 

GIA-VÊ là danh Chúa trong Cựu ước. Trong một số bài hát tiếng Việt còn gặp từ này. Thực ra trong Cựu ước Híp-ri, tên Chúa được viết tắt bằng bốn phụ âm YHVH. Bốn phụ âm này đọc với nguyên âm nào thì không rõ, vì chính người Do-thái, do kính trọng, đã từ lâu không đọc tên Chúa, mà hễ gặp YHVH thì đọc là A-đo-nai, nghĩa là “Chúa chúng tôi”. Đọc là Giê-hô-va chắc chắn là không đúng. Nhiều học giả Thánh Kinh cho rằng đọc là Gia-vê (Yahveh), nhưng cũng không chắc, vì có ý kiến cho rằng có lẽ đọc là Gia-vô (Yahvoh). Dầu sao, đối với chúng ta vấn đề đó không quan trọng vì phụng vụ Giáo hội, tiếp nối truyền thống Do thái, không hề đọc tên Chúa, mà chỉ dùng Ky-ri-os (Hy lạp) hoặc Do-mi-nus (Latinh), nghĩa là “Chúa”. Vì thế chúng ta cũng nên tránh dùng Gia-vê trong các bài hát (trừ khi những bài cũ đã lỡ soạn rồi, cần phải sửa lại) và khi soạn bài hát thì nên dùng “Chúa”. Như thế hợp với truyền thống phụng vụ hơn. 

MA-RA-NA-THA là một từ tiếng A-ram gặp ở 1Cr 16, 22. Tùy theo cách ngắt chữ, có thể có hai nghĩa: Ma-ra-na-tha là “Chúa ngự đến”, Ma-ra-na tha là “Lạy Chúa chúng con, xin ngự đến” (Kh 22,20 có lời tương tự: “Lạy Chúa Giê-su, xin ngự đến”). 

Như đã thấy trên, thánh nhạc có liên hệ chặt chẽ với Thánh Kinh. Vì thế muốn soạn và dùng thánh nhạc cho đúng và cho thấm thía ý nghĩa, cần phải học, phải biết Thánh Kinh. 

Nếu hiểu ý nghĩa Thánh Kinh và việc sử dụng Thánh Kinh trong phụng vụ, ta sẽ chọn bài hát đúng chỗ và đúng mùa phụng vụ. Ta cũng sẽ có thể soạn những bài ca thích hợp, tránh được trường hợp đáng tiếc như bài “Hãy vùng đứng” của Vinh Hạnh lấy lời Is 60 và có cảm hứng nhạc rất khá, nhưng lại không dệt nhạc những câu 3-6 (nói về các vua tiến bước theo ánh sáng của Giê-ru-sa-lem và các dân nước sẽ mang lễ vật, vàng với trầm hương đến) nên nếu dùng trong lễ Hiển linh (là hoàn cảnh thích hợp nhất) thì thấy thiếu. Bài “Hát Lên Một Bài Ca Mới” của cùng một tác giả cũng thế: bài này là Tv 97 (98), thánh vịnh đặc trưng của Mùa Giáng sinh, nhưng lại thiếu câu 2-3 là hai câu quan trọng nhất (“Chúa đã biểu dương ơn Người cứu độ ... toàn cõi đất đã xem thấy ơn cứu độ của Thiên Chúa”), do đó bài ca hùng hồn này trở nên què quặt ... Ngược lại, soạn với lời ca lấy cảm hứng từ Thánh Kinh thì không những lời ca phong phú và đúng với đường lối Giáo hội, mà hơn nữa bài ca được bảo đảm có giá trị lâu dài, vì lời ca do nhạc sĩ sáng tác dễ chạy theo thời trang và do đó cũng rất chóng lỗi thời, còn lời ca lấy từ Thánh Kinh (và phụng vụ) thì không bao giờ lỗi thời cả (về mặt này có lẽ phần nào cũng có thể lấy linh mục nhạc sĩ Vinh Hạnh hay linh mục nhạc sĩ Kim Long làm ví dụ). 

Lm Rôcô Nguyễn Duy 
Trưởng ban Mục Vụ Thánh Nhạc TGP Sàigòn-TPHCM 
Thư ký UBTN-HĐGMVN. 

(Nguồn: http://hdgmvietnam.org)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Tin xem nhiều
Kết nối
Catholic News
a
a
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây